Орусиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров өз өлкөсү Украина менен Стамбулда сүйлөшүүлөрдү кайра баштоо мүмкүнчүлүгүн «оң» деп эсептей турганын билдирди.
Ишемби күнү Анталиядагы 5-дипломатиялык форумда Анадолу агенттигинин Стамбулда тынчтык сүйлөшүүлөрүн кайра баштоо мүмкүнчүлүгү жана Анкаранын ортомчулук ролунун натыйжалуулугу боюнча суроосуна жооп берген Лавров: «Биз Стамбулда сүйлөшүүлөрдү кайра баштоо мүмкүнчүлүгүн «оң» деп эсептейбиз», - деди.
Сүйлөшүүлөрдү кайра баштоо учурда алардын «биринчи артыкчылыктуу багыты» эмес экенин айтып, Лавров орус тарап эч качан эч кимге сүйлөшүүлөрдү таңуулаган эмес деп билдирди. Лавров ошондой эле: «Биз ар дайым эгерде даяр өнөктөш болсо, биз да даяр болобуз деп ойлоп келгенбиз. Жана бул биз сүйлөшүп жаткан украин кесиптештерибиздин начар тажрыйбасына карабастан чындык», - деп кошумчалады.
Лавров андан ары 2022-жылдын апрель айында Стамбулда украин тарап менен болгон сүйлөшүүлөрдү, ошондой эле 2025-жылдын ортосунда мегаполисте өткөн тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн үч айлампасын эскерди. «Биз сүйлөшүүлөрдөн качпайбыз. Кимдир бирөө даяр болгондо сунушун берсин. Ошондо убакыт туурабы, орду ылайыктуубу жана күн тартиби кандай экенин көрөбүз», - деп кошумчалады ал.
Орусия менен Украина өткөн жылы 16-майда, 2-июнда жана 23-июлда Стамбулда тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн үч жаңыланган айлампасын өткөрүшкөн. Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө ири масштабдуу туткун алмашуу жана эки тараптын тең тынчтык келишимине карата позициялары камтылган келишимдердин долбоорлору иштелип чыккан.
АКШнын ортомчулугу астында Москва менен Киев быйыл 23-24-январда, 4-5-февралда жана 17-18-февралда тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн үч айлампасын өткөрүшкөн. Биринчи экөө Абу-Дабиде, үчүнчүсү Женевада өткөн. Ошондон бери сүйлөшүүлөр токтотулган, Москва да, Киев да Орусия менен Украинанын тынчтык сүйлөшүүлөрүндөгү токтоп калууну АКШнын Иранга көңүл бурушу менен байланыштырышкан.
АКШ менен экономикалык мамилелер
Орусиянын тышкы иштер министри башка маселелерге да токтолуп, Москва АКШнын келечектеги экономикалык мамилелерди кандай элестетерин талкуулоого убакыт келди деп эсептей турганын айтты. Лавров: «Айрыкча, уланып жаткан окуяларды эске алганда... Байдендин администрациясынан бери санкциялар алынып салынган жок, ал тургай дипломатиялык мүлктөр да кайтарылган жок», - деп билдирди.
Лавров «Лукойл» жана «Роснефть» сыяктуу орусиялык компаниялар Трамптын администрациясы тарабынан жаңы санкцияларга дуушар болгонун белгилеп, Вашингтондун дүйнөлүк энергетикалык рыноктордогу үстөмдүгүн «ачык жарыяланган» максат катары сыпаттады. Лавров ошондой эле Орусия менен АКШ Трамптын администрациясынын тушунда «көптөгөн пикир келишпестиктерди» башынан өткөрүп жатканын билдирди.
Ормуз кысыгындагы блокада уланып жатканда, Лавров Жакынкы Чыгыштагы башка маселелерди, анын ичинде Палестина маселесин да унутпоого чакырды. «Батыш Шерианы эч ким эстебейт, Израиль өкмөтү эч качан Палестина мамлекети болбойт деп ачык жарыялаганын эч ким айтпайт», - деп айткан Лавров, ошондой эле Сирияда «өтө татаал процесстер» жүрүп жатканын белгиледи. Ал БУУнун эки мамлекеттүү чечим резолюциясын жөн гана этибарга албай, көбүнчө жок кылуу «уят» болорун кошумчалады.
Орусиянын тышкы иштер министри ошондой эле: «Менин оюмча, Перс булуңундагы согуш эч кандай кара ниеттен келип чыккан эмес. Цивилизацияны жок кылуу боюнча реалдуу пландар болгон деп ойлобойм. Менимче, бул бир түрдөгү билдирүү болгон. Бирок Перс булуңу, Ормуз кысыгы жана Оман булуңу аркылуу агып жаткан мунай агымын көзөмөлдөө пландары болгон», - деп билдирди.
Лавров сөзүн улантып, Москваны «кагаз жолборс» менен салыштырбоо керектигин эскертип, Орусия менен Кытайдын ортосундагы байланыштар «классикалык аскердик альянстарга караганда жогору, тереңирээк жана ишенимдүүрөөк сапатта» экенин белгиледи.
