ТҮРКИЯ
3 мүнөт окуу
НАТОнун Анкара саммитинин билдирүүсү жарыяланды
Анкарада өткөн НАТОнун 36-саммитинин жыйынтыктоочу билдирүүсү жарыяланды.
НАТОнун Анкара саммитинин билдирүүсү жарыяланды
НАТОнун мамлекет жана өкмөт башчыларынын 36-саммитине катышкан лидерлер 2026-жылдын 8-июлунда Анкарада салттуу үй-бүлөлүк сүрөткө түшүштү (AA)

Билдирүүдө мүчө мамлекеттердин НАТОнун жамааттык коргонуусу туралуу 5-беренесине жана трансатлантикалык байланышка болгон "бекем берилгендигин" кайрадан ырастоо үчүн Анкарада чогулушканы белгиленип, булар кошумчаланды: "Бир өнөктөшкө карата кол салуу - бул бардык өнөктөштөргө карата кол салуу болот. Биримдигибиз, тилектештигибиз жана жамааттык күчүбүз эркин жана демократиялык өлкөлөрдөн турган альянсыбыздын бир миллиард жараны үчүн тынчтыктын, коопсуздуктун жана гүлдөп-өнүгүүнүн негизи болууну улантууда. Биз ооздуктоо жана коргонууга багытталган 360 градустук принцибибизге берилгендигибизди улантуудабыз", — деп айтылды.

Билдирүүдө "союздаш мамлекеттер Россиянын Евро-Атлантикалык коопсуздукка жана туруктуулукка узак мөөнөттүү коркунучуна, терроризмдин уланып жаткан коркунучуна каршы туруу үчүн Гаага коргонуу убадасын турмушка ашырып жатканы" белгиленип, европалык өнөктөштөр жана Канада 2025-жылга чейин коргонуунун маанилүү муктаждыктарына инвестицияларын 139 миллиард доллардан ашык көбөйткөнү билдирилди.

50 миллиард доллардан ашкан жаңы сатып алуу келишими

Билдирүүдө инвестициялар коргонуу өнөр жайын жана туруктуулукту бекемдеп, ошол эле учурда зарыл болгон мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылаары белгиленип:

«Бүгүн Анкарада биз 50 миллиард доллардан ашкан жаңы сатып алуу келишимдерин жарыялап жатабыз жана жамааттык өндүрүш кубаттуулугубузду жогорулатуу жана инновацияны тездетүү үчүн өнөр жай менен кызматташууга милдеттенме алып жатабыз. Союздаштардын ортосундагы коргонуу соода тоскоолдуктарын жоюу боюнча аракеттерибизди улантабыз жана коргонуу өнөр жайындагы тереңдикти, кызматташтыкты максималдуу түрдө жогорулатуу үчүн НАТОнун өнөктөштүгүн колдонобуз».

Билдирүүдө максат келечекти куруу үчүн күчтүү НАТОнун жана модернизацияланган альянстын ичинде күчтүү Европа экени айтылып, европалык союздаштар жана Канада АКШ менен бирге альянстын коргонуусу үчүн чоң жоопкерчиликти алып жатканы баса белгиленди.

Билдирүүдө НАТОнун таасирдүүлүгү жана коргонуусу космостук жана кибер элементтер менен колдоого алынган тийиштүү ядролук, кадимки жана ракетадан коргонуу мүмкүнчүлүктөрүнүн айкалышына негизделгени айтылды.

Согуштук артыкчылыкты сактап калууда чечкиндүүлүк бар экени баса белгиленген билдирүүдө: "Биз куралдуу күчтөрүбүздү жайгаштыруу, колдоо жана алардын туруктуулугун камсыз кылуу потенциалыбызга инвестиция салып жатабыз; тереңдиктеги так сокку уруу, интеграцияланган аба жана ракетадан коргонуу, учкучсуз системалар, алдыңкы технологиялар жана чалгындоо мүмкүнчүлүктөрү камтылган бардык тармактарда белгиленген максаттарыбызды ишке ашыруудабыз. Бирдиктүү иш алып бара турган трансатлантикалык согуштук булут (cloud) технологиясын өнүктүрүп жатабыз жана күчтүү жасалма интеллект моделдерин өздөштүрүүдөбүз", — деген сөздөр орун алды.

Украинага колдоо

Билдирүүдө Украинанын трансатлантикалык коопсуздукка салым кошуп жатканы айтылып, союздаштардын Украинанын эркиндигин, эгемендүүлүгүн жана аймактык бүтүндүгүн коргоону бекем колдоодо бирдиктүү экени баса белгиленди.

Европалык союздаштар жана Канада азыр Украинага коопсуздук боюнча жардамдын көпчүлүк бөлүгүн эки тараптуу жана көп тараптуу түрдө каржылап жаткандыгы айтылган билдирүүдө: "Союздаштар бул колдоо узак мөөнөттүү келечекте адилеттүү, алдын ала айтууга боло турган жана туруктуу болушу керектигин баса белгилешет. Союздаштар 2026-жылга карата Украинага аскердик техника, жардам жана окутуу жагынан 70 миллиард евро бөлүүгө убада берип, 2027-жылы да ушундай эле деңгээлдеги колдоону улантуу боюнча убадаларын ырасташты."

Билдирүүдө ушунун негизинде Европа Биримдигинин Украинага колдоо кредити аркылуу көп жылдык каржылоо берүү чечими кубатталганы белгиленди.

Ормуз кысыгындагы каттам эркиндиги

Альянстын кеңири коопсуздук чөйрөсүн калыптандырган стратегиялык атаандаштыкка, кеңири жайылган туруксуздукка, гибриддик коркунучтарга жана кайталануучу кризистерге жооп кайтарып, ыңгайлашууну улантып жатканы белгиленген билдирүүдө: "Союздаштар Иран эч качан өзөктүк куралга ээ болбошу керектигин кайталап, Иранды Ормуз кысыгында кеме жүрүү эркиндигине толук сый көрсөтүүгө чакырышат",- деген баа берилди.

Билдирүүдө: "Түркияга берешен меймандостугу үчүн ыраазычылык билдиребиз. Кийинки жолугушуубузда сиздер менен жолугушууну чыдамсыздык менен күтөбүз",- деп айтылды.

Иликте
Сабиха Гөкчен аэропорту жүргүнчүлөр боюнча рекордго жетти
Азербайжан Украинадагы SOCAR объектисине жасалган кол салууга байланыштуу Россияга нота берди
Эрдоган Болгариянын премьер-министри Радевди кабыл алды
АКШ президенти Трамптын Анкарадагы программасы белгилүү болду
Фидан: "Эрдоган менен Трамптын ортосундагы жакшы мамилелер НАТО ичиндеги чыр-чатактарды азайта алат"
Президент Эрдоган  НАТО саммитинде дүйнө лидерлерин тосуп алат
Германия: ЕвропаТрампка  жамааттык коргонуу тууралуу берилгендигин НАТОдо көрсөтөт
TCG Оручреис АКШнын Көз карандысыздык күнү иш-чарасына катышып, Нью-Йоркто Түркияны өкүлдүк кылды
Иранда Хаменеини акыркы сапарга узатуу зыйнатынын экинчи күнүндө дубалар окулду
Түркиянын U16 Хоккей боюнча улуттук курама эркектер командасы Европа Чемпиону болду
Венесуэладагы жер титирөөлөрдө каза болгондордун саны 2 миң 954гө жетти
Венесуэладан түрк издөө-куткаруу командаларына баатырдык медалы
Хакан Фидан Израиль өзүнүн бузулган имиджин калыбына келтирүү үчүн жаңы душман издеп жатканын айтты
Путин: "Эң чоң өзөктүк державалар катары Россия менен АКШ бирдей жоопкерчилик тартат"
Түркия Анкарада өтө турган НАТО саммитинин алдында коопсуздук жана аба кыймылы көзөмөлүн күчөттү