Улуттук чалгындоо уюму (MİT) 12 жылдан бери качып жүргөн тыңчы Өндер Сыгыржыкоглуну Сирия-Ливан чек арасында кармап алды. MIT менен Сириянын чалгындоо кызматынын биргелешкен операциясынын натыйжасында кармалган качкын тыңчы Сыгыржыкоглу, Анкаранын башкы прокуратурасы жана Анкаранын терроризмге каршы күрөшүү бөлүмүнүн башкармалыгы тарабынан координацияланып, сот органдарына өткөрүлүп берилди.
Сирия тагдырына таасир эткен
Өндер Сыгыржыкоглу 2011-жылы Эркин Сирия армиясынын командирлери Хусейн Хармуш менен Мустафа Кассумду уурдап, Асад режимине өткөрүп берген жана Хусейн Хармуштун кыйноо менен өлтүрүлүшүнө жооптуу болгон. Сириянын тагдырын өзгөрткөн бул окуянын натыйжасында, Өндер Сыгыржыкоглу 2013-жылы «Күч колдонуу, коркутуу же алдоо жолу менен адамды эркиндигинен ажыратуу» кылмышы үчүн 20 жылга эркинен ажыратылган. Бирок, ал 2014-жылы Османиенин ачык түрмөсүнөн качып кеткен.
Качуудан ФЕТӨнүн издери табылды
ФЕТӨ менен байланышкан түзүмдөр качуу процессинде активдүү роль ойногону аныкталган. Иш материалдары туура эмес өзгөртүлгөнү, жаза мөөнөтү туура эмес эсептелгени жана бошотуу процессинде олуттуу мыйзам бузуулар болгону аныкталган.
Тергөө иштеринин жүрүшүндө Өндер Сыгыржыкоглуга каршы айыптоо 2014-жылы MİT жүк ташуучу унаалары боюнча ишке катышкан, ФЕТӨ мүчөсү прокурор Өзжан Шишман тарабынан даярдалганы аныкталган. Ошондой эле, жазанын толук эмес эсептерине ФЕТӨ мүчөсү жана өлүм жазасын аткаруу прокурору Юнус Баки кол койгону аныкталган.
MIT аны кадам сайын байкап жүргөн
Өндер Сыгыржыкоглу качып кеткенден кийин көп жылдар бою Сирия, Орусия жана Ливан сыяктуу өлкөлөрдө жашынып жүргөн. MİT үзгүлтүксүз байкоо жүргүзүү желесин түзүп, Сыгыржыкоглуну көз жаздымда калтырган эмес. Бул операцияда физикалык байкоо, техникалык тыңшоо, кибербайкоо жана чалгындоо маалыматын чогултуунун башка көптөгөн элементтери колдонулган.
Асад режиминин чалгындоо кызматы тарабынан корголгон
Сирияда баш калкалагандан кийин, Өндер Сыгыржыкоглу Асад режиминин чалгындоо кызматынын коргоосуна алынган. Анын ордуна андан Түркияга каршы активдүү чалгындоо иштерин жүргүзүү суралган. Бул процесстин жүрүшүндө Сыгыржыкоглу Асад режиминин чалгындоо кызматына Түркиянын пайдасына иштеген айрым адамдардын өздүгү жана кыймылы жөнүндө маалымат берген.
Түркияга каршы көптөгөн иш-аракеттерге катышкан
Ал THKP/C-Acilciler (Mukaveme-i Suriye) уюмунун лидери Михраж Урал жана 2018-жылы кармалган Хатай/Рейханлыдагы жардырууларды жасаган Юсуф Назик менен тыгыз байланыш түзгөн. Ал Михраж Уралдын көрсөтмөсү менен Түркияга каршы пропаганда жүргүзгөн. Экөө жасалма сүрөттөрдү колдонуп психологиялык операцияларды жүргүзүп, маалымат каражаттарында манипуляциялык жаңылыктардын пайда болушуна алып келген.
Бир жаңылыктар веб-сайтына берген маегинде ал «Хусейин Хармушту жеке өзү уурдап кеткенин, бул аракетти Түркиянын Сириядагы саясатын туура эмес деп тапкандыктан жасаганын, адам уурдоо операциясын өзү пландаштырганын жана эч кандай өкүнбөгөнүн» айткан.
Ал Рейханлыга кол салган адам менен тыгыз мамиле түзгөн
Өндер Сыгыржыкоглу ошондой эле Рейханлыдагы жардырууларды жасаган Юсуф Назик менен тыгыз мамиле түзгөн. Сыгыржыкоглу жана Назик Сирияда бир убакытка чейин бир үйдө жашашкан. Алардын жакындыгынан улам, Өндер Сыгыржыкоглу Сириянын чалгындоо кызматы менен болгон байланыштарын колдонуп, Юсуф Назикти түрмөдөн бошоткон. 2018-жылы Түркиянын Улуттук чалгындоо уюмунун (MİT) операциясында кармалып, Түркияга алынып келинген Юсуф Назик өз билдирүүсүндө Өндер Сыгыржыкоглу тарабынан түрмөдөн бошотулганын тастыктаган.
Ал ошондой эле Орусиянын чалгындоо кызматында да иштеген
Өндер Сыгыржыкоглу ошондой эле орус чалгындоо кызматы менен байланышып, жолугушууларды өткөргөн. Ал Түркияга таандык стратегиялык жана купуялуу маалыматтар менен бөлүшкөн.
Операция этап-этабы менен пландаштырылган
Өндөр Сыгыржыкоглу качып кеткенден кийин, Улуттук чалгындоо уюму (MİT) физикалык жана техникалык ыкмаларды колдонуп, кыймыл профилин түзгөн. Алар анын байланыш тармактарын жана жашынган жерлерин аныктап, аны системалуу түрдө көзөмөлдөп турушкан. Чалгындоо маалыматтарынын анализи Өндер Сыгыржыкоглу алгач Сирияда, андан кийин Ливандын Жебел Мухсин аймагындагы үйдө, андан кийин Орусиянын Краснодар аймагында жашырынып, андан кийин Египет аркылуу Ливанга кайра кайтып келгенин көрсөттү.
Сыгыржыкоглунун Сирияга кайтып келүүгө аракет кылаары тууралуу маалымат алгандан кийин, MİT менен Сириянын чалгындоо кызматынын ортосунда жашыруун биргелешкен операция пландаштырылган. Эки өлкөнүн чалгындоо кызматтары чек араны бойлой координациялап, адамдын өтүшүн күтүп турушкан. 12 жыл качып жүргөндөн кийин, Сирия-Ливан чек арасындагы биргелешкен операцияда Өндөр Сыгыржыкоглу кармалды.
Түркия жана Сирия чалгындоо кызматынын биргелешкен жумушчу тобу
Камакка алынгандан кийин, Түркиянын Улуттук чалгындоо уюму (MİT) жана Сирия чалгындоо кызматы Хусейин Хармуштун өлүм жазасына тартылышына чейинки процессти иликтөө үчүн биргелешкен жумушчу топ түзүшкөн.
Сот органдарына өткөрүлүп берилген Сыгыржыкоглунун 20 жылдык эркинен ажыратуу жазасы үчүн гана эмес, ошондой эле саясий жана аскердик тыңчылык, террористтик уюмга көмөктөшүү, кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу жана киши өлтүрүүгө көмөктөшүү жана колдоо көрсөтүү боюнча да соттолушу күтүлүүдө.
Өндер Сыгыржыкоглунун камакка алынышы Түркия менен Сириянын ортосундагы чалгындоо кызматташтыгы аркылуу аймактык күчтөрдүн тең салмактуулугунда жаңы доорду белгилейт.
Бул операция менен 2011-жылдагы чыккынчылыктын күнөөкөрү да сот жообуна тартылды.
