Палестина бийлиги Израиль оккупацияланган Батыш Шериада 500дөн ашык мыйзамсыз конуштарды жана постторду курганын, мунун аймактын болжол менен 42 пайызын жабыркатканын билдирди.
Колонизациялоо жана дубалга каршылык көрсөтүү боюнча комиссия бул отчетту палестиналыктар жыл сайын 30-мартта белгилеген Жер күнүнө карата жарыялады.
Бул иш-чара 1976-жылы Израилдин 1948-жылдагы чек аралардагы палестиналык жарандардан ири жерлерди тартып алышын, натыйжада ондогон адамдардын өлүмүнө жана жаракат алышына алып келгенин эскерет.
Отчетко ылайык, Батыш Шериада 780 000ден ашык израилдик көчмөндөр 542 мыйзамсыз конуштарда жана посттордо жашашууда.
Алардын арасында 192 конуш жана 350 сырткы пункт бар; булардын 165тен ашыгы 2023-жылдын октябрынан кийин негизделсе, 2025-жылы 59 сырткы пункт түзүлгөн.
Комиссиянын билдирүүсүнө ылайык, Израилдин пландоо органдары 2023-жылдын 7-октябрынан бери оккупацияланган Батыш Шериа жана Чыгыш Кудста курула турган конуштардын 390 структуралык планын карап чыгып, 54 аймакта конуштардын мүмкүн болушунча максималдуу санын белгилөө чечимин кабыл алышкан.
Отчетто оккупация чабуулдары "Батыш Шерианын географиясын, айрыкча бедуин жана айыл чарба коомчулуктарында кайра түзүүнүн функционалдык куралына" айланганы жана "коопсуздук жана саясат шылтоосу менен" жүргүзүлгөн зордук-зомбулук кеминде 79 палестиналык бедуин коомчулугун жарым-жартылай же толугу менен көчүрүп, 814 үй-бүлөгө жана 4700дөн ашык адамга таасир эткени билдирилди.
Географиялык бөлүнүү
Ошол эле мезгилде Израиль бийлиги палестиналык курулуштарды бузуу боюнча 1800дөн ашык буйрук чыгарган; алардын 991и 2025-жылы чыгарылган.
Комиссия конуштар оккупацияланган Батыш Шерианын 42 пайыздан ашыгын толук көзөмөлдөй турганын белгиледи.
Региондун болжол менен 61 пайызы 1995-жылдагы Осло II келишиминде аныкталгандай, С аймагына кирет, анда Израиль толук жарандык жана коопсуздук көзөмөлүн жүргүзөт; бул жердин 70 пайыздан ашыгы конуштарга байланыштуу классификацияларга, анын ичинде "мамлекеттик жер", жаратылыш коруктары жана аскердик машыгуу аймактарына кирет.
Оккупацияланган Батыш Шерианын 15 пайызга жакыны "мамлекеттик жер" катары белгиленген, анын көпчүлүгү конуштарды кеңейтүү үчүн сакталган. Мындан тышкары, 18 пайызы аскердик машыгуу аймактары катары белгиленген.
Конуштарды куруу жана юрисдикциялык аймактар басып алынган Батыш Шерианын болжол менен 12,4 пайызын камтыйт, ал эми конуштардын жолдору аймактын 3 пайыздан ашыгын түзөт, бул географиялык бөлүнүүгө өбөлгө түзөт.
Отчетто басып алынган Батыш Шериада болжол менен 925 туруктуу жана убактылуу текшерүү пункттары бар экени, алар аймакты бөлүп, адамдардын жана товарлардын кыймылын чектей турганы белгиленген.
2023-жылдын 8-октябрынан бери басып алынган Батыш Шериада Израилдин кол салууларында 1138 палестиналык каза болуп, болжол менен 11 700 адам жаракат алып, 22 000ге жакын адам кармалган.
Бул кагылышуу1948-жылы согуш учурунда басып алынган жерлерде Израилдин түзүлүшү менен башталып, жүз миңдеген палестиналык жер которуп, ал эми аймак жана мамлекеттүүлүк боюнча талаш-тартыштар азыр да чечиле элек.
