Дипломатиялык булактардын маалыматы боюнча, тышкы иштер министри Хакан Фидан бейшемби күнү эки күндүк расмий сапар менен Улуу Британияга барып, Улуу Британиянын тышкы иштер министри Иветт Купер, Улуу Британиянын парламентинин мүчөлөрү жана башка расмий жетекчилер менен жолугушууларды өткөрөт.
Лондон сапарынын алкагында Фидан Оксфорд университетинин Глобалдык тарых борбору жана Глобалдык тартип программасы тарабынан уюштурулган иш-чарада сөз сүйлөп, Улуу Британиядагы түрк коомчулугунун жана бизнес өкүлдөрү менен жолугушары күтүлүүдө.
Булактардын айтымында, Фидан Түркия менен Улуу Британиянын ортосундагы мамилелердин оң тенденциясына канааттануусун билдирип, учурдагы кызматташтыкты кеңейтүү жана мамилелерди көп кырдуу түрдө тереңдетүү боюнча биргелешкен аракеттерди талкуулайт.
Фидан өзгөчө эки тараптуу соода көлөмүн көбөйтүү үчүн учурдагы Эркин соода келишимин жаңыртуу боюнча сүйлөшүүлөрдү аяктоонун маанилүүлүгүн баса белгилей турганы күтүлүүдө.
Фидан Улуу Британиядагы болжол менен 500 000 түрк коомчулугу эки өлкөнүн ортосундагы гуманитардык, маданий жана экономикалык байланыштарды бекемдөөчү эң маанилүү элементтердин бири экенин баса белгилейт.
Дипломатиялык булактар министрдин түрк жарандары үчүн мөөнөтсүз жашоого уруксат алуу үчүн арыздарды кароодогу кечигүүлөргө байланыштуу тынчсызданууларын билдирип, маселени тез арада чечүү боюнча күтүүлөрүн билдириши мүмкүн экенин билдиришти.
Сүйлөшүүлөрдө ошондой эле коргонуу өнөр жайындагы кызматташтыкты бекемдөө жана энергетика тармагында, анын ичинде ядролук жана кайра жаралуучу энергия булактарында кызматташууну тереңдетүү боюнча күчтүү саясий эрк баса белгиленет.
Улуу Британия — Түркиянын экинчи ири экспорт рыногу
Маалымат булактарынын билдиргенине караганда Фидан сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө НАТО менен тыгыз координацияда Европа Биримдигинин коопсуздук жана коргонуу демилгелерин жүргүзүүнүн маанисин баса белгилейт.
Аймактык окуялар да талкууларда өзгөчө орун алат; алардын катарына Пакистандын ортомчулугу астында Иран менен АКШнын ортосундагы уланып жаткан сүйлөшүүлөр, Ормуз кысыгына байланыштуу окуялар жана Россия - Украина согушуна адилеттүү жана туруктуу тынчтыкты алып келүү аракеттери орун алат.
Фидан Газадагы ок атышууну токтотууга жана эки мамлекеттүү чечимдин келечегине доо кетирген Израилдин аракеттерине каршы принципиалдуу, чечкиндүү жана бирдиктүү эл аралык позициянын зарылдыгын; Палестинадагы гуманитардык кырдаалды эл аралык күн тартибинде артыкчылыктуу кылуунун маанисин жана Сириядагы узак мөөнөттүү туруктуулукту жана кайра курууга көмөктөшүүчү демилгелерди колдоонун зарылдыгын баса белгилеши күтүлүүдө.
Бул сапар эки өлкөнүн ортосундагы акыркы жогорку деңгээлдеги байланыштардан кийин ишке ашат.
Улуу Британиянын премьер-министри Кир Стармер 27-октябрда Түркияга келип, президент Режеп Таййип Эрдоган менен жолугушуп, Түркияга Eurofighter Typhoon учактарын жеткирүүнү аяктоочу келишимдерге кол койгон.
Министр Фидан акыркы жолу Лондонго 2024-жылдын 30-октябрында барган жана өткөн жылдын 2-3-мартында Лондондо Улуу Британия тарабынан өткөрүлгөн Украина боюнча жыйынга катышкан. Министр ошондой эле ишемби күнү Анталья дипломатия форумунун алкагында Купер менен жолугушкан.
Улуу Британия Түркиянын алдыңкы соода өнөктөштөрүнүн бири. Дипломатиялык булактардын маалыматы боюнча, эки тараптуу соода көлөмү 2025-жылы 26 миллиард долларга жеткен, эки тарап тең аны 30 миллиард долларга чейин жеткирүүнү максат кылышууда.
Улуу Британия 2025-жылы Түркиянын экинчи ири экспорттук рыногуна айланып, чет элдик инвестициялар жана туризм боюнча алдыңкы үчтүккө кирген. 2002-жылдан 2025-жылга чейин Түркиядагы Британия инвестициялары 14,5 миллиард долларга жеткен, ал эми Улуу Британиядагы түрк инвестициялары 3,5 миллиард долларды түзгөн. 2025-жылы Түркияга Улуу Британиядан 4,3 миллион турист келген.
Дипломатиялык булактардын маалыматы боюнча, эки өлкөнүн ортосундагы учурдагы Эркин соода келишиминин көлөмүн кеңейтүүгө багытталган сүйлөшүүлөрдүн быйыл аякташы күтүлүүдө.
