Түркия «Нөлдүк калдык» фонду менен кызматташуу протоколуна кол коюу менен транспорт тармагындагы туруктуулукту өнүктүрүү аракеттеринде жаңы кадам таштады.
Шаршемби күнү Анкарадагы министрликте өткөн кол коюу аземинде сүйлөгөн сөзүндө транспорт министри Абдулкадир Уралоглу келишим транспорт долбоорлорундагы калдыктарды башкаруу стандарттарын эң жогорку деңгээлге көтөрөрүн жарыялады.
Уралоглу: «Биз курулуш жана техникалык тейлөө процесстеринде кайра иштетилген материалдарды колдонууну көбөйтөбүз, портторубузда, аэропортторубузда жана станцияларыбызда нөлдүк калдыктар практикасын стандартташтырабыз жана жүргүнчүлөрүбүзгө, кызматкерлерибизге жана бардык кызыкдар тараптарга туруктуу транспорт жөнүндө маалымдуулукту жайылтабыз», - деди.
Транспорт тармагы дүйнө жүзү боюнча парник газдарынын болжол менен 21% үчүн жооптуу экенин жана үчүнчү ири булгоочу экенин белгилеп, Уралоглу Түркияда 17,6% үлүшү менен экинчи ири эмиссия болуп саналаарын айтты.
Уралоглу кошумчалап: «Бул сандар транспорт тармагы климаттын өзгөрүшүнө каршы күрөштө маанилүү ролду ойношу керектигин ачык көрсөтүп турат,-деди.
Министр учурда ишке ашырылып жаткан бир катар демилгелерди белгилеп, Түркиянын транспорттогу таза нөлдүк эмиссия жол картасын жана Европа Биримдигинин каржылык кызматташтыгы менен каржыланган «Ар бир билет – бир көчөт» жашыл кампаниясын мисал катары келтирди.
Уралоглу министрлик Түркияда өзүнүн институционалдык көмүртек изин эсептеген биринчи өлкө болгонун билдирди. Министрликтин маалыматы боюнча, үзгүлтүксүз жол кыймылын жакшыртуу аракеттеринен улам гана 6,55 миллион тонна көмүртек атмосферадан алынып салынган. Бул көлөм бир жылда болжол менен бир миллион жетилген дарак сиңирген көмүртекке барабар.
Уралоглу келтирген башка экологиялык жетишкендиктерге жылына болжол менен эки миллион тонна асфальтты кайра иштетүү, экологиялык көпүрөлөрдү жана велосипед жолдорун ишке киргизүү жана жалпы жүк ташуудагы темир жол жүк ташуусунун үлүшүнүн 5% дан 22% га чейин көбөйүшү кирген. Уралоглу ошондой эле Стамбулдагы Мармарай темир жол долбоору 2013-жылы ишке киргизилгенден бери 62 миллион тонна көмүртек эмиссиясынын алдын алганын билдирди.
Авиация тармагына да токтолгон Уралоглу Түркия Аэропорттун көмүртекти аккредитациялоо программасы боюнча көмүртексиз сертификатка ээ аэропорттордун саны боюнча дүйнөдө АКШдан кийинки экинчи орунда тураарын, 52 сертификатталган аэропорту бар экенин билдирди. Министрлик ошондой эле аэропорттордун перрондук аймактарында «Мени ээрчиңиз» (Follow Me) коштоо кызматтары үчүн жергиликтүү өндүрүштөгү 145 Togg электр унаасын колдонот.
Уралоглу кызматташтык протоколу транспорт жана инфраструктура тармактарында «Нөлдүк калдык» принциптерин илгерилетүү, ресурстардын натыйжалуулугун жогорулатуу, калдыктардын пайда болушунун алдын алуу, кайра иштетилүүчү экономика моделдерин кабыл алуу жана жашыл инфраструктура практикасын кубаттоо үчүн даярдалганын түшүндүрдү.
Нөлдүк калдык фондунун төрагасы Самед Агырбаш да аземде сөз сүйлөп, Түркия быйыл эки ири эл аралык иш-чара өткөрөрүн жарыялады.
Алардын биринчиси, «Нөлдүк калдык» форуму, 5-7-июнь күндөрү өткөрүлүшү пландаштырылууда. Дүйнөлүк банк, Бириккен Улуттар Уюму жана Гарвард жана Кембридж сыяктуу алдыңкы университеттердин колдоосу менен өтүп жаткан форумга 150дөн ашык өлкөдөн өкүлдөр, 100дөн ашык министрлер жана 5000ден ашык катышуучулар катышаары күтүлүүдө.
Түркия ошондой эле ушул жылдын аягында COP31ди өткөрөт деп күтүлүүдө.
Агырбаш Түркиянын транспорт жана инфраструктура инвестицияларын жогору баалап, дүйнөнүн ар тарабынан келген коноктор өлкөнүн өнүгүшүнө суктанаарын айтты.
Агырбаш жаңы кол коюлган протокол министр Уралоглунун жетекчилиги астында транспорт жана инфраструктура тармагындагы нөлдүк калдыксыз аракеттерди дагы да күчөтө турганын билдирди.
