Технологиянын өнүгүшү менен согуш талаасындагы эң маанилүү маселелердин бири — алынган маалыматтарды так чечмелөө жана айрым учурларда душмандын өз маалыматтарын чечмелөөсүнө жол бербөө. Коомчулукта жалпысынан «электрондук согуш» деп аталган бул багыт чындыгында өтө татаал жана стратегиялык мааниге ээ.
Түркия ички жана улуттук ресурстарды пайдалануу менен иштелип чыккан жаңы системалардын жардамы аркылуу кургактыкта, деңизде жана абада бул тармактагы позициясын бекемдеп, туруктуу ийгиликтерге жетишүүдө.
«Өчүргүчтү басып, бардык электрондук системаларды иштен чыгарышты» деген түшүнүктөн бир топ татаал милдеттерди аткарган бул технологиялар Анкаранын согуш талаасындагы позициясын бекемдөө менен гана чектелбейт. Анткени мындай мүмкүнчүлүктөр аларга ээ болгон тараптын сүйлөшүү үстөлүндөгү позициясын да жогорулатууда жөндөмдүү.
Электрондук согушту туура түшүнүү
Мурда баса белгилегендей, электрондук согуштун аныктамасы жөн гана "душмандын радарын бузуу" же "жүздөгөн километр аралыктагы бардык байланышты үзүү" эмес...
Муну жакшы түшүнүү үчүн, электрондук колдоо, электрондук чабуул жана электрондук коргонуу сыяктуу темаларды камтый турганын эстен чыгарбоо керек.
Ошондуктан, электрондук согуштун маңызы "бузуу" эмес... Бул душман сизди көрө электе аны көрө билүү, аларды түшүнүү, чечим кабыл алуу жана зарыл болгон учурда гана аларды үзгүлтүккө учуратуу жөнүндө... Жана ошондой эле, мунун баарын жасап жатып, өз системаларыңыздын иштешин камсыз кылуу.
KORALдан HAVA SOJга: Түркиянын электрондук согуш катмарлары
Түркиянын бул тармактагы өнүгүүсүн бир нече система аркылуу түшүнүүгө болот. Алардын ичинен алгачкылардан болуп ASELSAN компаниясы тарабынан иштелип чыккан KORAL системасын атаса болот. Бул кургактагы электрондук согуштун эң белгилүү үлгүлөрүнүн бири.
Система душмандын радарларын аныктоо, талдоо жана багытын аныктоо үчүн электрондук колдоо жана электрондук чабуул мүмкүнчүлүктөрүн колдонот. Андан соң тоскоолдук жаратуу жана алдоо ыкмаларын ишке ашырат. Бул достук күчтөрүнө тобокелдик деңгээли төмөн шарттарда иш алып барууга мүмкүндүк берет.
KORAL душмандын радарларын иштен чыгаруу менен гана чектелбейт. Ал радардын түрүн аныктап, жайгашкан жерин белгилейт, коркунучтун деңгээлин талдайт жана ага ылайык электрондук жооп кайтара алат. Ошондой эле коркунучту башка платформа аркылуу нейтралдаштыруу үчүн тиешелүү маалыматтарды бере алат.
HAVA SOJ менен жаңы бир доор башталат
Абадагы электрондук согуш жаатында TUSAŞ инженерлери жана башка тиешелүү мекемелер, негизинен ASELSAN менен биргеликте ишке ашырылып жаткан HAVA-SOJ долбоорун белгилөөгө болот. Бул душмандын кийлигишүүсүнө оңой эле дуушар болбостон, маанилүү маалыматтарды алууга мүмкүндүк берген өнүккөн учак системасы. Ал бир платформанын жардамы менен электрондук колдоо жана электрондук чабуул милдеттерин натыйжалуу аткара алат.
Анын негизги милдети — коркунучтуу аймакка кирбестен, алыстан душмандын абадан коргонуу радарларынын жана байланыш системаларынын ишин басуу же аларды алдоо. Бул душмандын аба мейкиндигине кирген согуштук учактар үчүн тобокелдиги төмөн коридорлорду түзөт. Ошентип, HAVA-SOJ күчтү арттыруучу каражат катары кызмат кылып, зарыл болгон учурда аба операцияларына жол ачат.
KORAL AD эмнеге маанилүү?
Бул жылы көрсөтүлгөн KORAL AD системасы электрондук согуш менен абадан коргонуунун интеграциясы күчөп жатканын көрсөткөн мисалдардын бири. Ал «Болот күмбөз» архитектурасына электрондук согуш катмарын кошкон системалардын бири катары тааныштырылды. Бул электрондук согуш милдеттери менен абадан коргонуу архитектурасы бирдиктүү системада айкалышкан ыкманы билдирет.
Албетте, Түркиянын электрондук согуш мүмкүнчүлүктөрү булар менен гана чектелбейт... Кургактыкта, деңизде жана абада ар кандай платформаларга интеграцияланган системалар, өнүккөн электрондук согуш капсулалары жана учкучсуз системалар менен интеграцияланган жаңы технологиялар бар.
Акырында, Анкара эч ким өз мүмкүнчүлүктөрүн ачык көрсөткүсү келбеген бул «боз аймакта» улуттук экосистеманы түзүү багытында тездик менен өнүгүп жатат. Мындан тышкары, талаада түздөн-түз колдонулган бул системаларды абдан тез жаңыртууга болот.
Албетте, бул «Эмне үчүн ата мекендик өндүрүш маанилүү?» деген суроону жаратат. Түркия өзүнүн AIR SOJ, электрондук согуш капсулалары, УУА SOJ жана KORAL сыяктуу системаларын ар кандай деңгээлдерде бирдиктүү комплекс катары карайт. Бул системалардын коркунучтар китепканалары, сигналдарды иштетүү ыкмалары, миссиялык программалык камсыздоосу, алгоритмдери, радарлардын мүнөздөмөлөрү жана каршы чаралардын ыкмалары тынымсыз өзгөрүп турат. Ал эми бул өзгөрүүлөрдү улуттук деңгээлде иштеп чыгуу жана өндүрүү мүмкүнчүлүгү болгондо гана системаларды тез, толук жана өз ара шайкеш жаңыртууга болот.
Түркиянын ата мекендик электрондук согушка инвестицияларынын стратегиялык мааниси дал ушул жерде жатат... Анкара дагы бир маанилүү тармакта көзөмөлдү өз колуна алып, душман үчүн күтүүсүз жагдайларды жарата турган системаларды биринин артынан бирин ишке киргизүүдө.
