Тышкы иштер министрлиги Түркиянын Artemis макулдашуусуна кол коюусу тууралуу жазуу жүзүндөгү билдирүү чыгарды.
Түркиянын Айды изилдөө коопсуздугун жогорулатууну жана тышкы космосту тынчтык жолу менен туруктуу жана пайдалуу колдонуга көмөк көрсөтүүнү максат кылган принциптер жыйындысы болгон Артемис келишимине кечээ кол коюлду.
«Түркия Артемида келишиминде белгиленген түшүнүктүн алкагында космосту тынчтык жолу менен изилдөө жана пайдалануу боюнча эл аралык кызматташтыкты колдоону улантат жана эл аралык укукка негизделген инклюзивдүү жана инновациялык мамиле менен космостук технологиялар жана изилдөөлөргө салым кошот» деп айтылган билдирүүдө Түркиянын 5-9-октябрь күндөрү Антальяда өткөрө турган 77-Эл аралык космос конгресси бул жалпы көз карашты бекемдөө үчүн маанилүү платформа түзөрү белгиленди.
Артемида макулдашуусу
Тышкы иштер министрлигинин булактарынан алынган маалыматка ылайык, Артемида келишими – бул Америка Кошмо Штаттарынын Улуттук авиация жана космос агенттиги (НАСА) тарабынан 2020-жылы 7 өлкө (Австралия, Канада, Италия, Япония, Люксембург, БАЭ жана Улуу Британия) менен биргеликте баштаган Айды изилдөөнүн коопсуздугун жогорулатууга, космосту туруктуу жана пайдалуу колдонууну жайылтууга багытталган, милдеттүү эмес принциптердин жыйындысы.
Учурда 70 өлкө кол койгон Артемида келишимине кол коюу менен Түркиянын «Артемида» программаларында өнөктөш өлкө катары орун алышы мүмкүн болот. Түркиянын «Артемида» программасына кошулуусу өнүгүп жаткан космос өнөр жайынын глобалдык космос экономикасына интеграциялануусуна жана Улуттук космос программасын илгерилетүүгө салым кошот.
Учурда 70 өлкө кол койгон «Артемида келишимине» (Artemis Mutabakatı) кол коюу менен Түркиянын «Артемида» программаларында өнөктөш өлкө катары орун алышы мүмкүн болот. Түркиянын «Артемида» программасына кошулуусу өнүгүп жаткан космос өнөр жайынын глобалдык космос экономикасына интеграциялануусуна жана Улуттук космос программасын илгерилетүүгө салым кошот.
Артемида келишими Түркиянын 2022-2030-жылдардагы Улуттук космос программасынын стратегиялык документинде белгиленген максатка дал келет: космостук технологияларда жана тармактарда ата мекендик жана улуттук потенциалды жана мүмкүнчүлүктөрдү өнүктүрүү үчүн аймактык жана эл аралык кызматташтыкты күчөтүү.
Ушунун негизинде Түркиянын Артемида келишимине кошулушу Түркиянын биринчи ай миссиясы боло турган "Айды изилдөө долбоорунун (AYAP)" алкагындагы кызматташууга жана НАТОнун алкагында уланып жаткан космостук жана авиациялык долбоорлорго салым кошот.
Түркия 2026-жылдын 5-9-октябрында Анталияда өткөрө турган 77-Эл аралык космос конгресси Артемида келишиминде белгиленген өз ара түшүнүшүүнү бекемдөө үчүн маанилүү платформа болуп саналат.
