Түркия Республикасынын вице-президенти Жевдет Йылмаз "Vizyon 100" платформасы тарабынан уюштурулган "Vizyon 100 Стамбул" саммитинде сүйлөгөн сөзүндө "Глобалдык экономиканын келечеги" темасы абдан орундуу тандалганын айтты. Глобалдык экономиканын өндүрүштөн соодага, финансыдан эмгек рыногуна чейин түп тамырынан бери трансформацияланып жатканын белгилеген Йылмаз, бул өзгөрүүнү туура түшүнүү өлкөлөр жана компаниялар үчүн чечүүчү мааниге ээ экендигин белгиледи.
Нормалдуу шарттарда дүйнөлүк экономикалык тартиптин оңой менен өзгөрбөй турганын баса белгилеген Йылмаз, кризис жана трансформация мезгилинде туура кадамдарды жасаган өлкөлөр дүйнөлүк экономикада жогорку тепкичтерге көтөрүлө аларын айтып, Түркиянын бул мүмкүнчүлүктөрдү эң жакшы жол менен пайдаланарына ишенерин билдирди.
Йылмаз акыркы жылдары дүйнөлүк экономика пандемия, согуштар, энергетикалык кризистер жана жогорку инфляция сыяктуу бир катар соккуларга туш болгонун белгилеп, айрыкча Россия менен Украинанын ортосундагы согуштан кийин энергетика жана азык-түлүк коопсуздугуна көңүл буруунун күчөгөнүн жана дүйнөлүк инфляциядан улам акча-кредит саясатынын катаалдашканын баса белгиледи. Ал акыркы үч жылда дүйнөлүк өсүш орточо эсеп менен 3 пайызды түзгөнүн эске салып, мунун тарыхый орточо көрсөткүчтөн төмөн экенин белгиледи.
Йылмаз Жакынкы Чыгыштагы согуштар энергия бааларына, транспорт чыгымдарына жана каржы рынокторуна олуттуу таасирин тийгизгенин айтып, айрыкча Ормуз кысыгындагы тобокелдиктер мунай жана суюлтулган жаратылыш газынын жеткирилишине таасирин тийгизип, баалардын жогорулашына алып келгенин кошумчалады. Түркиянын энергия импорттоочу өлкө катары бул баалардын жогорулашынан жабыркап жатканын белгилеп, бирок акыркы жылдары жасалган инвестициялардын аркасында жеткирүү көйгөйлөрү болбогонун баса белгиледи.
Йылмаз дүйнөлүк экономикада үч негизги трансформациянын өзгөчө байкалаарын, аларды санариптештирүү жана жасалма интеллект, климаттын өзгөрүшүнө каршы күрөшүү жана жашыл трансформация, көп тараптуу соода системасынын жана геосаясий блоктун түзүлүшүнүн алсырашы деп атады. Жасалма интеллект жөн гана технология эмес, бардык тармактарды өзгөрткөн горизонталдык күч экенин жана маалыматтар менен технологияга көп муктаж болгон тармактар дүйнөлүк экономиканын чоң бөлүгүн ээлеп жатканын баса белгиледи.
Түркиянын экономикасы глобалдык белгисиздиктерге карабастан күчтүү туруктуулукту көрсөткөнүн белгилеген Йылмаз ишке ашырылган экономикалык программанын аркасында макроэкономикалык жана финансылык туруктуулуктун бекемделгенин билдирди. Ал Түркиянын экономикасы 2020-2025-жылдар аралыгында 35 пайызга өсүп, улуттук киреше 1,6 триллион долларга жеткенин жана киши башына кирешенин 18 000 доллардан ашканын айтты. Түркиянын Дүйнөлүк банктын классификациясы боюнча быйыл биринчи жолу жогорку кирешелүү өлкөлөрдүн лигасына киргенин кошумчалады.
Түркия Европа, Азия жана Африканын кесилишинде турганын, "дүйнөлүк борбор" катары иш алып барганын айткан Йылмаз өлкө саясий туруктуулугу жана алдын ала айтууга боло турган саясатынын аркасында өз аймагында коопсуз жайга айланганын белгиледи. Түркиянын дипломатияга артыкчылык берип, ошол эле учурда өзүнүн токтотуучу күчүн күчөтүп жатканын баса белгиледи.
Президент Режеп Таййип Эрдоган жарыялаган "Түркия кылымы: Инвестиция үчүн күчтүү борбор" программасына токтолгон Йылмаз өндүрүш жана экспортко багытталган фирмалар үчүн атаандаштыкка жөндөмдүү салык түзүмү түзүлөрүн билдирди. Ал экспорттоочу өндүрүүчүлөр үчүн корпоративдик салык азайтылаарын жана Түркияны дүйнөлүк масштабда күчтүү өндүрүш базасына айландырууну көздөп жатышканын белгиледи. Ошондой эле, инвестициялык чөйрө транзиттик сооданы, кызмат көрсөтүү экспортун жана квалификациялуу адам ресурстарын тартууга багытталган жаңы стимулдар менен мындан ары бекемделерин билдирди.
