Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган жакында эле Меккеде Түркия, Сауд Арабиясы жана Пакистандын ортосунда кол коюлган коргонуу келишимине Египеттин кошула аларын, бул келишимдин жамааттык коопсуздук алкагын кеңейтиши мүмкүн экенин айтты.
Ишемби күнү жарыяланган «Аль-Жазира» телеканалына берген маегинде президент Эрдоган Мекке келишими башка өлкөлөр үчүн ачык экенин жана кол койгондордун бири тышкы агрессияга туш болгон учурда координациялуу аракет кылуу шарты коюлганын билдирди.
Үч өлкөнүн ортосунда кол коюлган жаңы жамааттык коргонуу келишиминде бир мүчө мамлекетке куралдуу кол салуу бардык мүчөлөргө кол салуу катары каралары белгиленген. 7-августта кол коюлган Мекке биргелешкен коргонуу келишими Тель-Авив менен Вашингтондун Иранга каршы биргелешкен согушуна, Израилдин Ливанга жана Сирияга кол салууларына жана Палестинадагы геноциддик согушка каршы аймактык коргонууну жана стратегиялык автономияны күчөтүүгө багытталган.
Президент Эрдоган ошондой эле Анкара Ормуз кысыгын кайра ачуу аракеттерин артыкчылыктуу деп эсептей турганын, эгер ал жабык бойдон калса, эч кимдин кызыкчылыгына кызмат кылбай турганын билдирди. Эрдоган ошондой эле Катар кеңири аймактык чыр-чатакты токтотуу аракетинде маанилүү ортомчу ролду ойногонун белгиледи.
Ормуз кысыгынын жабылышы, чыр-чатакка чейин күнүнө болжол менен 20 миллион баррель болгон мунай өндүрүүнү токтотуу менен тарыхтагы эң ири мунай жеткирүү кризисин жаратты, Brent маркасындагы чийки мунайдын баасын баррелине 100-130 доллардан жогору көтөрүп, дүйнөлүк инфляцияны күчөтүп, экономикалык өсүштү жайлатты. Энергияны импорттогон Азия экономикалары эң көп жабыркады, ал эми экономикалык буфердик чаралар дүйнөлүк рецессиянын алдын алды.
Эрдоган: «Мен Сирияга барам»
Сирия жалгыз калбай турганын баса белгилеген президент Эрдоган Түркия өлкөнүн туруктуулугун колдоо үчүн колунан келгендин баарын жасай турганын убада кылып, жакынкы аралыкта Сирияга баруу планын жарыялады.
Эрдоган Башар Асаддын режими жана ПКК/ЙПГ террордук уюмунун тушунда жылдар бою оор мезгилдерди башынан кечирип келген сириялык күрттөр жөнүндө сөз кылып, сириялык күрттөр да тынчтык жана туруктуулуктан өз үлүшүн алаарын жана Анкара аймактагы күрттөр менен байланышын чыңдап, алардын укуктарын коргой берерин билдирди.
«Газаны жалгыз калтырууга болбойт»
Президент Эрдоган Израилдин Газадагы геноцидине көңүл буруп, Анкаранын «Газаны жалгыз калтыра албастыгын» баса белгиледи жана колдоо улана берерин айтып, чабуулдарын улантып жаткан Израилди айыптады. Израиль согушту улантып жатканда ХАМАС өз милдеттенмелерин так аткарганын айткан Эрдоган: «Түркия Газаны жалгыз калтыра албайт жана аны колдоо үчүн зарыл болгондун баарын жасайт», - деди.
Ливан маселесине токтолгон Эрдоган Израилдин уланып жаткан чабуулдары тынчсыздануунун олуттуу булагы бойдон калууда деп билдирди жана Вашингтондун чыр-чатакты токтотуудагы ролун баса белгиледи. Президент Эрдоган бул маселени АКШнын президенти Дональд Трамп менен жакында Түркияга болгон сапарында талкуулаганын айтты.
F-35 согуштук учактары, Африка жана Европа Биримдиги жөнүндө
Президент Эрдоган Түркиянын Судан менен Ливияны колдой турганын кайталап, Судандын Эгемендик Кеңешинин төрагасы жана Армиянын командачысы Абдулфаттах аль-Бурхан менен болгон мамилелер «жакшы» экенин билдирди.
Эрдоган Европа Биримдиги (ЕБ) жөнүндө комментарий берип жатып, мүчөлүк артыкчылыктуу маселе эмес экенин, анткени Европа Түркияны кабыл алуу ниети жоктой көрүнөрүн билдирди. Президент Анкаранын ар кандай аймактык жана эл аралык өнөктөштүктөрдү көздөп жатканын эске алганда, Европа акыры Түркияны четтетүүдөн жапа чегээрин белгиледи.
Президент Эрдоган ошондой эле АКШнын президенти Трамп Түркияга F-35 согуштук учактарын жеткирүүгө убада бергенин жана Анкара бул милдеттенменин аткарылышын күтөрүн кошумчалады.
